Zihni Göktay vefat etti: Geleneksel tiyatronun son ustası

‘Bir sanatçı bazen yalnızca kendisini değil, bir geleneği de temsil eder.

Zihni Göktay, işte böyle bir sanatçıydı.

Onun kaybı yalnızca değerli bir oyuncunun kaybı değildir; Türk tiyatrosunun yüz yılı aşkın birikimle oluşmuş kent komedisi geleneğinin, tuluatın, operetin ve müzikli halk tiyatrosunun yaşayan en güçlü taşıyıcılarından birinin aramızdan ayrılışıdır.

Cumhuriyet tiyatrosu, Darülbedayi’den başlayarak geleneksel Türk tiyatrosunun doğaçlama ruhunu Batı sahne tekniğiyle buluşturan çok özel bir oyunculuk dili yarattı. Bu dil; yalnızca metni doğru okumayı değil, ritmi yönetmeyi, seyirciyle aynı nefesi almayı, doğaçlamayı, müziği, bedeni ve sözü aynı ustalıkla kullanmayı gerektiriyordu.

Zihni Göktay, bu oyunculuk anlayışının son büyük ustalarındandı.

Onun sahnesinde yalnızca komedi yoktu; zamanlama vardı. Müzikalite vardı. Geleneksel meddahın anlatıcılığı, ortaoyununun canlılığı, operetin zarafeti ve İstanbul’un kendine özgü mizah dili vardı. Her temsilinde seyirciyle yeniden kurulan o görünmez bağ, onlarca yıllık sahne terbiyesinin ürünüydü.

Bu nedenle onu yalnızca başarılı bir komedyen olarak tanımlamak eksik kalır.

O, giderek unutulan bir oyunculuk disiplininin canlı hafızasıydı.

Yıllarca aynı rolleri oynarken hiçbir akşam birbirini tekrar etmemesi, sahneyi her temsil yeniden kurabilmesi ve oyunu seyircinin nefesiyle yeniden var edebilmesi, gerçek tiyatro ustalığının en belirgin göstergesiydi. Özellikle “Lüküs Hayat” gibi artık bir kültüre dönüşmüş eserlerde, yalnızca bir rolü değil, kuşaklar boyunca aktarılan bir sahne geleneğini yaşattı.

Zihni Göktay, aynı zamanda meslek ahlakını temsil eden bir kuşağın son büyük isimlerinden biriydi. Sahneye duyduğu saygı, disiplini ve tiyatroyu bir hayat biçimi olarak görmesi, onu yalnızca iyi bir oyuncu değil; tiyatro kültürünün emanetçisi hâline getirdi.

Perde kapanır.

Alkış diner.

Ama bazı sanatçılar yalnızca anılmaz; temsil ettikleri gelenekle birlikte yaşamaya devam eder.

Başta ailesinin, sevenleri ve tüm dostlarının başı sağ olsun.

Emaneti bizdedir.’