ABD’nin İsrail’e sağladığı askeri destek, Kongre denetiminden uzak tutulan gizli mekanizmalarla yeni bir boyuta taşınıyor. Washington, “WRSA-I” adı verilen sistemle İsrail’in silah stokunu sınırsız hale getirmeye hazırlanıyor. Kongre onayı olmadan işleyen bu sistem sayesinde Tel Aviv yönetimi, istediği silahı doğrudan alıyor ve ödemeleri daha sonra yapabiliyor. Uzmanlara göre bu girişim yalnızca ABD’nin kamu kaynaklarını İsrail’e vermekle kalmıyor, aynı zamanda Gazze’deki savaş suçlarının ve sivillere yönelik saldırıların üzerini örtmeyi de amaçlıyor.
GİZLİ MEKANİZMA
ABD Kongresi’nde Dışişleri Bakanlığı bütçesine eklenen yeni madde, İsrail’de konuşlu “War Reserve Stock for Allies–Israel” ( – Müttefikler İçin Savaş Rezerv Stoku – Israil – WRSA-I) mekanizmasını sınırsız hale getirecek. Bu mekanizmanın İsrail ayağı işleyişi açısından şeffaf değil ve Kongre’nin Silahlı Hizmetler Komitesi’nin yetkisinde. Rakamlar resmi olarak savunma bütçesi ve askeri hibe-destek programlarına da eklenmiyor ve Dışişleri Bakanlığı’nın ana bütçesine dahil ediliyor. Bu şekilde gizli olarak işletilen sistem dahilinde sağlanan askeri stok bu sayede Kongre’ye ya da Beyaz Saray’a önceden bildirim yapılmaksızın İsrail’e doğrudan silah verilmesine imkan da tanıyor. Eski Dışişleri yetkilisi Josh Paul Amerikan basınına yaptığı açıklamada, WRSA-I’nın “İsrail’e silah temininde en şeffaf olmayan mekanizma” olduğunu vurgulayarak, “İsrail kamyonlarını sürüp istediği silahı alabiliyor, ödemeler ise daha sonra hallediliyor” dedi.
KONGRE DENETİMİ YOK
Yeni yasa tasarısı, 2024’te kabul edilen ve yıllık 200 milyon dolarlık limitleri kaldıran düzenlemenin üzerine inşa ediliyor. Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Brian Mast tarafından hazırlanan teklif, artık değer sınırlaması olmaksızın transfer yapılmasına izin verecek. Kongre denetim kurulları daha önce eski ABD Başkan’ı Joe Biden yönetiminin silah transferlerini küçük paketlere bölerek Kongre bildirim eşiğinin 25 milyon doları aştığı iddia edilmişti. Denetim raporlarına göre bu yöntemle Gazze’ye yönelik hava saldırılarında kullanılan mühimmatların çoğu kamuya açıklanmadan İsrail’e ulaştırıldı.
751 SİLAH ANLAŞMASI
ABD ile İsrail arasındaki en kapsamlı anlaşma 2016’da imzalanan Memorandum of Understanding (MOU – Uzlaşı Belgesi). Bu anlaşma uyarınca 2019–2028 yılları arasında İsrail’e toplam 38 milyar dolarlık askeri yardım yapılması taahhüt edildi. ABD Dışişleri Bakanlığı verilerine göre, İsrail ile halen 751 aktif silah satış anlaşması (FMS) bulunuyor ve bu anlaşmaların toplam değeri yaklaşık 39,2 milyar dolar. Rutin olarak her yıl ABD’den İsrail’e 3,8 milyar dolar tutarında askeri finansman (FMF) aktarılıyor. 7 Ekim 2023 sonrası dönemde ise Washington yönetimi, ek paketlerle birlikte İsrail’e 17,9 milyar dolar tutarında ilave yardım da sağladı.
RAPORLAR GİZLENECEK
Amerikan basınında görüşlerine yer verilen askeri uzmanlara göre WRSA-I’nin sınırsız hale getirilmesi ülkenin ordusunun kendi stoklarını tüketme riski taşıyor. Josh Paul da “Bu düzenleme ABD’nin askeri hazırlığını ciddi şekilde zayıflatabilir” uyarısında bulunuyor. Buna karşın yeni tasarı, sadece stok genişlemesiyle sınırlı kalmıyor. Tasarının mevcut halinde Dışişleri Bakanlığı’nın insan hakları raporlarını Kongre’ye sunma zorunluluğu da ortadan kaldırılıyor. Washington D.C. merkezli Çatışmalarda Sivilleri Koruma Merkezi düşünce kuruluşundan John Ramming-Chappell, “Bu düzenleme geçerse Kongre ve kamuoyu ABD dış politikasının etkileri hakkında çok daha az bilgiye sahip olacak” düşüncesini dile getiriyor. Emekli diplomatların büyük bölümü bu yasanın ayrıca Gazze’deki soykırım suçlarının gölgelenmesi anlamına geldiğinin altını çiziyorlar.
Kaynak: Web Özel
Yorumlar kapalı.