Ağdam’da tarihi ekmek müzesi açık hava müzesi oluyor

Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı himayesinde ve Azerbaycan Kars Başkonsolosluğu organizasyonuyla Türkiye’nin çeşitli illerinden Azerbaycan’a giden 16 gazeteci, Karabağ’ın Ağdam kentinde ziyaretlerini sürdürdü. Program kapsamında kent merkezini gözlemleyen gazeteciler, kentteki ekmek müzesi hakkında bilgiler alarak tarihi yapıyı fotoğrafladılar.

Ekmek Müzesi (Çörək Muzeyi)

Karabağ’ın Ağdam kentinde 1983 yılında tarihi bir un değirmeninin dönüştürülmesiyle faaliyete başlayan Ekmek Müzesi (Çörək Muzeyi), Azerbaycan’ın ve Sovyetler Birliği’nin ilk, dünyanın ise ikinci ekmek müzesi olma unvanını taşıyordu. 1992 yılında Ermenistan güçlerinin fırlattığı Grad füzelerinin hedefi olarak büyük yıkıma uğrayan tarihi müzenin bulunduğu alanın, açık hava müzesi olarak muhafaza edileceği bildirildi.

Müzenin harabeye dönen kalıntıları arasında dimdik ayakta duran ön cephedeki mozaik ise dikkat çekmeye devam ediyor. UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’nde yer alan değerlerin işlendiği sağlam mozaikte; sol tarafta saz çalan bir âşık figürüyle Azerbaycan halk kültürü simgelenirken, sağ tarafta başının üzerinde tepsi taşıyan kadın figüründeki unsurlarla da kadim Nevruz Bayramı gelenekleri yaşatılıyor.

Ağdam Küllerinden Doğuyor: Eski Sakinler Evlerine Dönüyor

Yıkılan tarihi müzenin hemen karşısında yükselen yeni yaşam alanları, işgal döneminde büyük tahribata uğrayan Ağdam’ın hızla yaralarını sardığını gözler önüne seriyor. İnşa edilen modern konutlar, öncelikle işgal sebebiyle memleketlerini terk etmek zorunda kalan kent halkına tahsis ediliyor. 1993 yılındaki işgal öncesi yaklaşık 158 bin nüfusu bulunan Ağdam’da, zorunlu göçmen statüsündeki 126 bin kişi arasından yaşam şartları en elverişsiz olan ailelere öncelik tanınıyor ve konutlar bu ailelere ücretsiz olarak teslim ediliyor.

Aralık 2025’ten itibaren ata topraklarına dönmeye başlayan Ağdamlılar, hem kent merkezinde hem de kente bağlı üç köyde yeni yaşamlarını sürdürüyor. Toplam 5 yaşam kompleksinin projelendirildiği şehirde, ikinci kompleksin tüm sakinlerinin evlerine yerleştiği kaydedildi.

Sanayi, Çevre Dostu Altyapı ve Yeni Yatırımlar

İşgalden kurtarılmasının ardından “Yeşil Bölge” (Green Zone) konseptiyle yeniden ayağa kaldırılan Karabağ’ın parlayan kenti Ağdam’da tüm altyapı, aydınlatma ve ısıtma sistemleri çevre dostu teknolojilerle inşa ediliyor.

Azerbaycan’ın en büyük ikinci sanayi parkına ev sahipliği yapan kentte, geri dönen sakinlerin büyük bölümü bu sanayi tesislerinde istihdam ediliyor. Kentte ayrıca 960 öğrenci kapasiteli modern bir okul ile 160 kişilik kreş eğitim verirken, yapımı hızla süren yeni devlet hastanesinin de kısa sürede hizmete gireceği belirtildi.

Bölgede yürütülen hummalı imar çalışmalarının önündeki en büyük zorluğu ise işgal yıllarında toprağa bilinçli ve yoğun şekilde döşenen mayınlar oluşturuyor. Ekipler, yeni yerleşim ve yatırım alanlarını inşa etmeden önce her karış toprağı titizlikle tarayarak mayınlardan temizliyor.