Bütünüyle farklı siyasi ve ekonomik çıkarlara sahip ülkeleri bir araya getiren BRICS, Yeni Delhi’deki 18. Liderler Zirvesi’nde tüm beklentilerinin aksine ortak bir bildiri üzerinde uzlaştı. ABD’de liberal çevrelere yakınlığıyla bilinen Responsible Statecraft yayın organının analizine göre BRICS’in sonucu, keskin biçimde bölünmüş bir grubun ortak amaca yönelmesi nedeniyel müthiş bir diplomatik başarı olarak değerlendirildi. Zirveye Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi dahil çok sayıda lider katıldı. Ev sahibi Hindistan ise aralarında doğrudan çatışma yaşayan ülkelerin bulunduğu BRICS üyelerini ortak bildiri etrafında tutmayı başardı.
İRAN İLE BAE AYNI BİLDİRİYE İMZA ATTI
Uzlaşmanın önündeki en büyük engel Orta Doğu’daki savaştı ve İran ila Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) savaşta karşı karşıya gelirken her iki ülke de BRICS üyesi durumunda. Üstelik yalnızca birkaç ay önce BRICS dışişleri bakanları İran ile BAE arasındaki sert anlaşmazlıklar nedeniyle ortak açıklama üzerinde anlaşamamıştı. Yeni Delhi’de ise taraflar Orta Doğu’daki savaşlara yönelik ortak metni kabul edip imza attılar. BRICS ülkeleri ayrıca İran’a yönelik saldırıları kınadıklarını da açıkladılar.
UKRAYNA BİLDİRİDEN ÇIKARILDI
Bir diğer dikkat çekici nokta ise Ukrayna oldu. Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik savaşına ilişkin ifadeler BRICS bildirisinden tamamen çıkarıldı. Ukrayna savaşı 2022’den bu yana zirve bildirilerinde yer alıyordu. Buna karşılık Gazze konusunda önceki yıllardaki güçlü ifadeler korundu. İsrail’in Lübnan’daki eylemleri eleştirilirken Filistin halkının haklarına zarar verecek ve işgali uzatacak düzenlemelerden duyulan derin endişe kayda geçirildi. ABD öncülüğünde kurulan Gazze Barış Kurulu ise bildiride yer almadı.
YAPTIRIMLARLA MÜCADELE ORTAK AMAÇ
BRICS ülkelerinin en açık biçimde birleştiği alanlardan biri ABD’nin tek taraflı ekonomik yaptırımları oldu. Bildiride tek taraflı ve ikincil yaptırımların hedef ülkelerde kalkınma, sağlık ve gıda güvenliği üzerinde ciddi sonuçlar yarattığı belirtildi. ABD’nin Küba’ya yönelik yaptırımları da ilk kez ayrı bir bölümde ele alınarak yarattığı ekonomik ve insani etkiler dolayısıyla eleştirildi.
BRICS AYRILIKLARA RAĞMEN MASADA KALDI
Responsible Statecraft’ın analizine göre birbirleriyle ciddi ve şiddetli anlaşmazlıklar yaşayan ve bazıları savaşta karşı cephelerde bulunan ülkeler bile ortak bir BRICS bildirisi üzerinde anlaşabildi. Bu beklenmedik sonucun ABD diplomasisinde şok etkisi yarattığı ifade edilirken “Asya bir hedef doğrultusunda birleşti ve imkansızı başardı” yorumları da yapılıyor. Analizde ayrıca tüm dünyada bağımsızlar ekolünün ana temsilcisi olan Hindistan’ın küresel ölçekte diplomatik bir merkeze dönüştüğü ve BRICS’in genişleme sancılarının Yeni Delhi’de sonlandığı yorumunda da bulunuldu.
En Son Tv sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
