Bask bölgesinde radikal terör soruşturması başladı

İspanya’nın kuzeyindeki Bask bölgesinde 17 Ekim’de gözaltına alınan 34 yaşındaki erkek ile 22 yaşındaki kadın hakkında terör suçlamasıyla soruşturma yürütülüyor. Bölgesel polis teşkilatı Ertzaintza’nın açıklamasına göre soruşturma, 26 Eylül’de Gipuzkoa eyaletindeki Eskoriatza’da yapılan bir trafik kontrolü sırasında başladı. Polis, araçtaki üç kişiyi durdurdu ve üzerlerinde “çok hassas” olarak nitelendirilen materyaller buldu. El konulan materyaller arasında güvenlik güçlerine ilişkin bilgiler ve silahlarla patlayıcıların bulunabileceği bir yerin muhtemel konumuna dair veriler vardı. Polis, şüphelilerin daha önce de izlenmiş kişiler olduğunu bildirdi; ancak bu izlemenin niteliği açıklamadı.

RADİKAL BİR AYRIŞMA İHTİMALİ

İspanyol basınında soruşturmanın niteliğine ilişkin daha ayrıntılı bilgiler de yer aldı. Bask bölgesinde yayımlanan Deia gazetesi ile Antena 3 televizyonunun haberlerinde, soruşturmanın cihatçı terörizmle bağlantılı olmadığı, ETA sonrası dönemde Bask milliyetçisi solun barışçıl ve demokratik siyaseti benimseyen ana akım çizgisine karşı çıkan radikal bir çevrenin araştırıldığı aktarıldı. Europa Press ve EFE’nin soruşturmaya yakın kaynaklara dayandırdığı haberlerde de şüphelilerin radikal Bask milliyetçisi sol çevrelerle bağlantılı olabileceği belirtildi. Bu bilgiler, polis açıklamasında resmen doğrulanmış bir örgüt üyeliği değil, soruşturma kaynaklarına dayanan iddialar niteliğinde.

BİRİ İRLANDA KÖKENLİ

Cadena SER’in haberine göre, Eylül ayındaki kontrolde durdurulan üç kişiden birinin İrlanda kökenli olduğu ve IRA ile bağlantısının bulunduğu ya da geçmişte bulunmuş olabileceği ileri sürüldü. Bu kişinin gözaltına alınan iki şüpheliden biri olup olmadığına ilişkin haberlerde açık ve kesin bir bilgi bulunmuyor. IRA bağlantısı iddiası da resmî polis açıklamasında doğrulanmadı.

ETA 2011’DE SİLAHLI MÜCADELEYİ BIRAKTI

Bask bölgesindeki bu soruşturmanın geçmişi, İspanya’nın onlarca yıl mücadele ettiği ETA’nın sona eriş sürecini yeniden gündeme getiriyor. Bask ülkesinin bağımsızlığını hedefleyen ETA, onlarca yıl süren silahlı kampanyasında 800’den fazla kişinin ölümüne yol açtı. Örgüt, 20 Ekim 2011’de silahlı faaliyetlerini kesin olarak sona erdirdiğini duyurdu. Bu karar, İspanya ve Fransa’nın güvenlik operasyonları, yargı baskısı ve Bask toplumundaki şiddet karşıtı hareketin etkisiyle oluşan koşullar altında geldi. ETA, 3 Mayıs 2018’de ise tüm yapılarının dağıtıldığını ve örgütsel faaliyetlerinin sona erdiğini açıklayarak kendisini feshetti. Dolayısıyla 2011’deki karar silahlı mücadelenin bitişini, 2018’deki karar ise örgütün resmen dağılmasını ifade ediyor.

“GEÇMİŞTE KALDIĞINI SANDIĞIMIZ DÖNEME DÖNMEYELİM”

Bask bölgesinin önemli siyasi aktörlerinden Bask Milliyetçi Partisi (PNV), gözaltı haberinin ardından endişesini dile getirdi. Parti, soruşturulan olayların doğrulanması halinde Bask toplumunun geride kaldığını düşündüğü dönemleri hatırlatacağını belirterek barışın ve toplumsal uzlaşının korunması çağrısı yaptı. PNV ayrıca Ertzaintza’nın çalışmalarını takdir etti ve soruşturma devam ederken ihtiyatlı davranılması gerektiğini vurguladı. Partinin açıklaması, olayın yalnızca güvenlik boyutuyla değil, ETA sonrasında oluşan siyasi ve toplumsal uzlaşının korunması açısından da değerlendirildiğini gösteriyor.

YENİ BİR ETA MI, YOKSA KÜÇÜK BİR RADİKAL ÇEVRE Mİ?

Mevcut bilgiler, İspanya’da ETA’nın yeniden kurulduğunu söylemek için yeterli değil. Polis açıklaması iki kişiyi terör şüphesiyle soruşturduğunu, güvenlik güçlerine ilişkin bilgilerin ve muhtemel bir silah-patlayıcı noktasının araştırıldığını ortaya koyuyor. İspanyol basınındaki bazı kaynaklar ise şüphelileri ETA sonrası dönemde şiddeti reddeden siyasi çizgiye karşı çıkan radikal bir çevreyle ilişkilendiriyor.