‘Hepimiz ailelerimizin yaşadığı travmaların devamı olarak büyüyoruz’

Oluşturulma Tarihi: Ocak 03, 2026 07:00

‘Metamorfoz’ küçük yaşta annesinden koparılan, okula gitmesi yasaklanan ve kendi hikâyesini unutmaya mahkûm edilen bir çocuğun başkalaşımını sahneye taşıyor. Enes Turan oyunun yazarı, yönetmeni ve oyuncusu. Turan oyunun büyük bir kısmının kendi hayat hikâyesine dayandığını söylüyor.

Çocukluğu boyunca dans etmesi, sevmesi, konuşması yasaklanmış bir çocuğun başkalaşım öyküsünü anlatıyor ‘Metamorfoz’… Enes Turan’ın (29) kendi hayat hikâyesinden esinlenerek yazdığı tek kişilik oyununda; annesinden uzak kalan, kendi yolunu çizmek için çabalayan bir çocuğun yolculuğuna şahitlik ediyorsunuz. Uludağ Üniversitesi’nden mezun olan Turan’ın profesyonel olarak sahneye çıktığı ilk oyun ‘Metamorfoz’. Genç oyuncuyla hikâyesini konuştuk.

◊ Oyunu yazdınız, hem yönettiniz hem oynuyorsunuz. Kendi hayat hikâyenizi yazmaya nasıl karar verdiniz?

Eğitim üzerine okuduğum bir kitaptan doğdu. Kitapta 1900’lerin başındaki İngiltere eğitim sistemi anlatılıyordu ve okula gidememe deneyimini yaşamış biri olarak, kendi hikâyemle bir bağ kurdum. Tiyatroya ‘kaçak’ başladım. O dönemde kimseye anlatamadığım, ergenlikte bende aşağılık kompleksi yarattığını düşündüğüm bir hikâyem vardı. Bir doğaçlama çalışmasında anlattım ve ilk kez güçlü bir karşılık aldım. Üniversitede bu hikâye yeniden aklıma geldi. Tez olarak bu oyunu yazdım. Beğenilince de geliştirip sahneye taşıdım.

◊ Oyuncu olmaya nasıl karar verdiniz?

15-16 yaşlarındayken asansörcüde çalışıyordum. İşten çıkarılınca yeni iş aramaya başladım. O sırada Çanakkale’de çekilen bir tarihi filmde figüranlık yaptım. Günlüğü asansörcülükten daha iyiydi, set ortamını da çok sevdim. Orada tanıştığım bir oyuncu, mutlaka tiyatroya başlamamı söyledi. Çanakkale’de bir tiyatroya gidip deneme derslerine katıldım. Ama şehirde çok fazla imkân yoktu. Sonra Uludağ Üniversitesi’nde oyunculuk bölümünü kazandım.

◊ ‘Metamorfoz’da sizin hikâyenizin ne kadarını izliyoruz?

İlk çıkış noktası, oyunun tez için yazılmış hali tamamen benim hikâyem. Ama oyun ilerledikçe bireysel olandan çıkıp toplumsal bir yere temas edebilmek için kurguya da ihtiyaç duydum. Büyük kısmı benim gerçek deneyimlerime dayanıyor. Ama önemli bir bölümü de kurgusal.

◊ ‘Metamorfoz’ seyirciye toplumsal olarak ne anlatıyor?

Oyun tek bir çocuğun hayatını anlatmaktan ziyade çok sayıda çocuğun ve gencin ortak bir deneyimine işaret ediyor. Yurtlar, cemaatler ya da farklı yapılar üzerinden aile baskısıyla şekillenen hayatlar var. Baskı her yerde aynı. Çok kapalı bir ortamda olan çocuk da 4 yaşında okula gönderilen ‘ideal’ çocuk da baskı altında büyüyebiliyor. Kimine başarı dayatılıyor, kimine başka şeyler. Hepimiz ailelerimizin yaşadığı travmaların devamı olarak büyüyoruz.

◊ Okula gitmesi, gülmesi, dans etmesi yasak olan o çocuk, tüm bu yasakları koyan dedesinin evinden nasıl çıktı?

Çocukluğum Çanakkale’de, dedemin evinde geçti. Okula gidemediğim bir dönem vardı. Okul tarafından uzun süre arandığım ortaya çıkınca kapıya polisler geldi ve beni dedemin evinden aldılar. Öyle okula başladım.

◊ Okulu sever miydiniz?

Evet, çok severdim. Zaten 5 yaşında okumayı yazmayı öğrenmiştim. Tüm arkadaşlarım okula gidiyordu; bir çocuğun okulu sevmesi için yeterli bir sebep… Okula gidememek çok garip bir histi. Okul saatlerinde dışarı çıkamazdım. Balkona bile komşular görmesin diye emekleyerek çıkardım.

◊ Dedenizle görüşüyor musunuz?

Uzun bir süredir görüşmüyoruz.

◊ Zor bir çocukluk geçirmişsiniz. Siz o günleri nasıl hatırlıyorsunuz?

İnsan çok zor bir durumun içindeyken, yaşadığının zor olduğunu her zaman fark edemiyor. Dışarıdan bakınca toksik görünen bir ilişkinin içinde olan birinin, bunun farkında olmaması gibi. Ben de çocukluğuma baktığımda aslında güzel bir çocukluk geçirdiğimi düşünüyorum; hayal gücü kuvvetli, mahallede oynayan, koşan bir çocuktum. Zor yanları vardı ama o dönem bunu travma olarak tanımlayamıyordum. Sonradan yaşıtlarıma kıyasla her şeye daha geç kaldığımı anladığım anlar yaşandı elbette. Ama takılı kalmak ya da birilerini suçlamak istemedim.

‘OYUNDAKİ ÇOCUĞUN BELLİ BİR YAŞI YOK’

◊ Oyunda dans etmeyi çok seven bir çocuk var. Dansa ilginiz hâlâ var mı?

Çocukken dans etmeyi çok severdim. O dönem çok popüler olan ‘apaçi dansı’ yapıyordum ve gerçekten iyiydim; okulda insanlar beni izlemek için etrafıma toplanırdı. Dansa olan ilgim profesyonel bir ilgi alanı hiç olmadı.

◊ Hikâyeyi bir çocuktan dinliyoruz. Oyundaki çocuk kaç yaşında?

Belli bir yaşı yok. Tüm çocukluğunu anlatıyor, seyirci o çocuk kaç yaşındaymış gibi hissederse çocuk da o yaşında. Afişte kendi fotoğrafım var, 5-6 yaşlarındayım. Oyundaki kostümüm fotoğraftaki kıyafetlerimle neredeyse aynı.