B'Tselem raporu: Batı Şeria'da 1087 Filistinli öldürüldü

İsrail’in önde gelen insan hakları örgütlerinden B’Tselem, Batı Şeria’daki İsrail politikalarını mercek altına aldığı “The Elimination Project” kapsamlı raporunu yayımladı. Örgüt, Ekim 2023’ten bu yana Filistinlilerden topladığı 2 binden fazla tanıklık ile 30 yılı aşan saha çalışmalarını inceleyerek mevcut uygulamaların ortak bir mekanizma içinde işlediğini savundu. Raporda bu sistematik plan beş ana başlıkta toplandı: şiddet ve sindirme, hareket kısıtlamaları, ekonomik boğma, toplumsal ve siyasi yapının parçalanması ile etnik temizlik ve toprakların ele geçirilmesi.

1.087 FİLİSTİNLİ ÖLDÜRÜLDÜ

Rapordaki en çarpıcı rakamlardan biri can kayıpları. B’Tselem verilerine göre 7 Ekim 2023 ile 30 Haziran 2026 arasında Batı Şeria ve Doğu Kudüs’te 1.087 Filistinli İsrailliler tarafından öldürüldü. Ölenlerin 242’si çocuk, 21’i ise kadın. Rapora göre 35 kişi doğrudan İsrailli yerleşimciler tarafından yaşamdan koparıldı. Diğer ölümler ise İsrail askeri güçlerinin eylemleri sonucu gerçekleşti. B’Tselem, şiddetin yalnızca doğrudan saldırıya uğrayanları etkilemediğini; ev baskınları, gözaltılar, asker ve silahlı yerleşimci saldırıları nedeniyle günlük yaşam üzerinde sürekli bir korku ortamı oluştuğunu belirtiyor.

BATI ŞERİA’DA HAREKET ETMEK İMKANSIZ

Raporda Filistinlilerin kentler, köyler, işyerleri, okullar ve hastaneler arasındaki hareketinin giderek zorlaştırıldığı da belirtildi. BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi’nin (OCHA) verilerine göre 2025 sonu itibarıyla Batı Şeria’da 925 kontrol noktası ve diğer hareket engeli bulunuyor. Bu sayı önceki 20 yılın yıllık ortalamasının yüzde 43 üzerinde. Ekim 2023’te yaklaşık 700 olan engellere 2025 sonuna kadar yaklaşık 220 yenisi eklendi. B’Tselem saha çalışmasında ise Ekim 2023’ten sonra eklenen 203 kontrol noktası ve yol engeli tek tek doğrulandı.

AĞIR EKONOMİK BASKI ALTINDA

Batı Şeria’da ekonomik tablo da ağırlaştı. Bölgede 2022’de yüzde 13,1 olan işsizlik 2024’te yüzde 31,3’ün üzerine çıktı; 2025’te yüzde 28,7 olarak kaydedildi. B’Tselem, İsrail’de çalışan Filistinlilerin çalışma izinlerinin büyük ölçüde iptal edilmesi ile Filistin Yönetimi adına toplanan vergi gelirlerinden yapılan kesinti ve gecikmeleri ekonomik baskının temel araçları arasında gösteriyor.

BATI ŞERİA’NIN YÜZDE 18’İ

Raporun en geniş bölümü toprakların kontrolüne ayrıldı. B’Tselem’e göre İsrail, 1967’den bu yana Batı Şeria’da 2 milyon dönümden fazla araziye el koydu. Raporda 146’sı İsrail tarafından resmen tanınan yaklaşık 500 yerleşim ve ileri karakol bulunduğu belirtilirken, 2024 sonu itibarıyla bu bölgelerde 737 bin 332 İsrailli yerleşimcinin yaşadığı kaydedildi. Rapordaki hesaplamaya göre yerleşimci gruplarının kontrol ettiği alan Temmuz 2026’da 1 milyon 70 bin dönümü aşarak Batı Şeria’nın yüzde 18’ine ulaştı. 2023-2025 arasında 185 yeni ileri karakol kuruldu. Haziran 2026 itibarıyla 64 Filistinli topluluk tamamen, 18 topluluk ise kısmen yaşadıkları yerlerden çıkarıldı. Rapor yaşananların ayrı ayrı olaylar değil “bir toplumu ortadan kaldırma” olarak değerlendirdi. B’Tselem ayrıca raporda Batı Şeria’daki rejimi apartheid, yaşanan toprak ve nüfus politikalarını ise yerleşimci sömürgecilik çerçevesinde değerlendirdi.