ABD merkezli neocon düşünce kuruluşları ve Avrupa Parlamentosu’ndaki bazı isimler, İran’ın etnik fay hatları üzerinden parçalanmasını öneren açıklamalarıyla yeni bir bölgesel kriz riski körükleniyor. Washington’daki Foundation for Defense of Democracies (FDD) düşünce kuruluşunun İran’ın çok kültürlü yapısının “zayıf nokta” olduğunu ve özellikle Kürt ve Beluci bölgelerinde ayrılıkçı hareketlerin teşvik edilmesi gerektiğini savunması dikkat çekiyor. İran’ın Balkanlaştırılması çağrılarının arkasında ise İsrail bulunuyor. İstihbarat birimleri ise böylesine bir girişimin Avrupa dahil tüm dünyayı etkileyecek bir felakete yol açacağı konusunda hükümetleri uyarırken, bölgede istikrarsızlığın artması, yeni çatışma alanlarının ortaya çıkması ve küresel güvenlik dengelerinin sarsılması riskine dikkat çekiyor.
PLANI İSRAİL YARATTI
ABD’de reel politika akımının önde gelen düşünce kuruluşu olarak kabul edilen Quincy Enstitüsü’nün derlediği bilgilere göre Batı, İran üzerinden ateşle oynuyor. Elde edilen bilgilere göre İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun masasında gizli bir plan yer alıyor. Buna göre “İran’ın parçalanması için Sünni, Kürt ve Beluci bölgelerine güvenlik garantileri verilmesi ve bağımsızlık yolunda teşvik edilmesi” seçeneği için harekete geçilmeye karar verildi.
AB PLANA KUCAK AÇTI
Avrupa Parlamentosu’nda düzenlenen “İran’ın Geleceği” başlıklı toplantıya sadece İran’ın Beluci ve Ahvaz (Arap) bölgelerinden ayrılıkçı konuşmacıların davet edilmesi, AB içindeki bazı çevrelerin de parçalanma senaryosunu ciddiye aldığını gözler önüne serdi.
İRAN GERÇEĞİNDEN UZAK
Ancak istihbarat uzmanları, İran’ın Suriye veya eski Yugoslavya gibi kolayca dağılacak bir ülke olmadığını, yaklaşık 90 milyon nüfuslu, köklü bir tarih ve milli kimliğe sahip bir devlet olduğunu vurguluyor. Los Angeles Times’ta yazan İran uzmanı akademisyen Şervin Malikzade, “İran’da siyaset, binlerce yıllık kesintisiz milli kimlik bilinci etrafında şekilleniyor” diyerek, Batı’daki bölünme beklentisinin gerçekle ilgisi olmadığını savunuyor.
ENTEGRE KÜLTÜR YAPISI
İsrail saldırılarının ardından İran’ın kuzey bölgelerinde de ayrılıkçı eğilimlerin değil, “bayrak etrafında kenetlenme” duygusunun güçlendiği de istihbarat kaynaklarınca belirtiliyor. İran’ın dini lideri Ali Hamaney ve Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın Azeri kökenli olması, Türk toplumunun devlet mekanizmasına entegre olduğunun en önemli göstergesi olarak öne çıkıyor. Uzmanlara göre parçalanma yanlısı çevrelerin, etnik unsurları Tahran’a karşı kışkırtma çabası, İran’daki mevcut milli birlik ve aidiyet duygusu nedeniyle ters tepiyor.
BÖLGE İÇİN FELAKET
İstihbaratçılara göre İsrail’in planı bütünüyle gerçeklerden uzak. İran’ın parçalanmasına yönelik girişimlerin bölgedeki ABD müttefiklerini de tehlikeye atacağı ifade ediliyor. Türkiye’nin İran’daki Kürt ayrılıkçılığına destek verilmesini, kendi topraklarındaki PKK terör örgütü sorunu nedeniyle asla kabul etmeyeceği belirtiliyor. Pakistan ise kendi Beluci bölgesinde yıllardır süren ayrılıkçı faaliyetler nedeniyle İran Belucistan’ında yaşanacak bir isyanı ulusal güvenliğine tehdit olarak algılıyor. Hindistan ise İran’daki istikrarsızlığın, stratejik Çabahar Limanı üzerinden Afganistan ve Orta Asya’ya erişimini tehlikeye atacağını düşünüyor. Uzmanlara göre bölme çabaları ayrıca Rusya ve Çin’i daha sıkı bir anti-Batı ittifakına itecek.
AVRUPA’YI BEKLEYEN RİSK
Uzmanlar, İran’ın parçalanması halinde Suriye krizini aşacak büyüklükte bir mülteci dalgası yaşanabileceği, bunun da Avrupa’yı yeni bir göç krizine sürükleyebileceği uyarısında da bulunuyorlar. Ayrıca Hürmüz Boğazı’nda çıkabilecek bir krizle enerji fiyatlarının fırlayacağı, İran’ın petrollerini dünyaya taşıyan rotaların kapanabileceği ve Avrupa ekonomisinin ağır bir darbe alabileceği de ifade edilmekte.
Kaynak: Web Özel
Yorumlar kapalı.