Türkiye’nin ekonomik ve sosyal kalbi olan Marmara Bölgesi, tarihsel döngüsünün en kritik eşiğinde bulunuyor. Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Geomatik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu tarafından yapılan son uyarılar, deprem hazırlığı konusundaki stratejimizin temelden değişmesi gerektiğini hatırlatıyor: İstanbul ve çevresi 7.5 büyüklüğünde bir depreme göre mobilize edilmelidir.
Deprem, jeolojik bir gerçeklik olduğu kadar, toplumsal bir bekâ meselesidir. Yıllardır süregelen “Deprem ne zaman olacak?” tartışmaları, enerjimizi “Nasıl bir hazırlık yapmalıyız?” sorusundan uzaklaştırmaktadır. Prof. Dr. Kutoğlu’nun “en kötü senaryo” vurgusu, afet yönetiminde iyimserliğe yer olmadığını, aksine en ağır darbeyi göğüsleyecek bir yapısal dayanıklılığın şart olduğunu ortaya koymaktadır.
Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu’nun Hayati Uyarısı: 7.5 Eşiği
Bilim dünyasındaki farklı görüşlere rağmen, Marmara Denizi altındaki Kuzey Anadolu Fay Hattı segmentlerinin yüksek bir enerji biriktirdiği konusunda fikir birliği mevcuttur. Prof. Dr. Kutoğlu, hazırlıkların düşük olasılıklı küçük depremlere göre değil, yıkıcı potansiyeli en yüksek olan 7.5 büyüklüğündeki senaryoya göre yapılmasını önermektedir.
Bu önerinin arkasında yatan temel mantık, risk yönetimi prensibidir. Eğer bir şehir 7.5 büyüklüğüne göre tasarlanır ve güçlendirilirse, 6.8 veya 7.2 büyüklüğündeki bir depremden çok daha az hasarla çıkabilir. Ancak 6.5’e göre hazırlanan bir kentin 7.5 karşısında ayakta kalma şansı matematiksel olarak çok düşüktür. Bu nedenle, güvenlik marjını en üst seviyede tutmak bir tercih değil, zorunluluktur.
Neden En Kötü Senaryo Temel Alınmalı?
En kötü senaryoyu temel almak, sadece binaların sağlamlığıyla ilgili değildir; aynı zamanda lojistik, sağlık ve ekonomi sistemlerinin sürdürülebilirliği ile ilgilidir. Marmara Bölgesi, Türkiye GSYH’sinin yaklaşık %30-40’ını üretmektedir. Burada yaşanacak bir kesinti, tüm ülkeyi etkileyecek bir ekonomik domino etkisine yol açabilir.
Yapısal Dayanıklılık ve Kentsel Dönüşüm
İstanbul’da hala on binlerce riskli bina bulunmaktadır. 7.5 büyüklüğündeki bir sarsıntı, sadece eski yapıları değil, mühendislik hizmeti almamış veya standartlara uymayan yeni yapıları da tehdit eder. Kentsel dönüşüm süreçlerinin hızlandırılması ve binaların sismik izolatör gibi modern teknolojilerle donatılması, bu büyük senaryonun en önemli parçasıdır.
Altyapı ve Ulaşım Güvenliği
Deprem anında ve sonrasında ulaşım hatlarının açık kalması hayati önem taşır. Köprüler, viyadükler ve tüneller 7.5 büyüklüğündeki bir şoku absorbe edebilecek kapasitede olmalıdır. Prof. Dr. Kutoğlu’nun uyarısı, bu altyapıların periyodik olarak denetlenmesi ve en üst düzey stres testlerinden geçirilmesi gerektiğini savunmaktadır.
Lojistik ve Tahliye Planları
En kötü senaryoda, deniz yolu ve hava yolu ulaşımının nasıl entegre edileceği, gıda ve su tedarik zincirinin nasıl korunacağı bugünden netleştirilmelidir. Deprem konteynerleri ve geçici barınma alanları, sadece sayıca değil, nitelik olarak da 7.5’lik bir yıkımın yaratacağı nüfus hareketliliğini karşılayabilmelidir.
Bireysel ve Kamusal Hazırlık Süreci
Hazırlık süreci sadece devletin veya yerel yönetimlerin sorumluluğunda değildir. Vatandaşların da deprem bilincini “en kötü senaryo” üzerinden güncellemesi gerekir. Eşyaların sabitlenmesi, deprem çantası hazırlığı ve aile afet planı, 7.5 büyüklüğündeki bir depremde hayatta kalma şansını artıran bireysel önlemlerdir.
Kamusal alanda ise denetim mekanizmaları tavizsiz işletilmelidir. Yapı denetim firmalarından belediye imar birimlerine kadar her kademe, Prof. Dr. Kutoğlu’nun işaret ettiği bu kritik eşiği referans almalıdır. “Bir şey olmaz” anlayışının yerini “en kötüsüne hazırım” disiplini almalıdır.
Sonuç
Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu’nun Marmara için yaptığı 7.5 büyüklüğü uyarısı, bir felaket tellallığı değil, rasyonel bir erken uyarıdır. Marmara depremi, Türkiye’nin önündeki en büyük sınavdır ve bu sınavın telafisi yoktur. Hazırlıklarımızı en kötü senaryoya göre yaparak, can kayıplarını asgariye indirmek ve toplumsal direnci en üst seviyeye çıkarmak mümkündür.
Unutulmamalıdır ki; deprem öldürmez, hazırlıksız olmak ve bilimin uyarılarını kulak ardı etmek öldürür. 7.5 büyüklüğündeki bir gerçeğe sırtımızı dönmek yerine, bu gerçeği kentsel ve zihinsel dönüşümümüzün merkezine koymalıyız.
Yorumlar kapalı.