ABD medya kuruluşlarının ve konuya aşina yetkililerin haberine göre, Pakistanlı aracılar aracılığıyla iletilen teklif, İran’ın nükleer programına ilişkin müzakereleri, ABD ve işgal rejimi ile devam eden çatışma sona erene ve Hürmüz Boğazı’ndan geçiş konusundaki anlaşmazlık çözülene kadar bir kenara bırakıyor.
Bu girişim, Tahran’ın, bu ay başında kırılgan bir ateşkes sağlanmış olmasına rağmen devam eden diplomatik açmazı aşmaya yönelik en son teşebbüsü olarak dikkat çekiyor.
ABD merkezli çevrimiçi medya kuruluşu Axios’a göre, yeni teklif, görüşmelerdeki mevcut çıkmazı kırmayı ve İran liderliği içinde nükleer tavizlerin kapsamı konusundaki anlaşmazlıkları aşmayı hedefliyor.
Ancak son teklif Washington’dan soğuk bir tepkiyle karşılandı.
Beyaz Saray, ABD Başkanı Donald Trump’ın Pazartesi günü teklifi ulusal güvenlik ekibiyle görüştüğünü doğruladı. Konuya aşina bir ABD yetkilisine dayandırılan Reuters haberine göre Trump, İran’ın nükleer programlarına ilişkin tartışmaları ertelediği için tekliften memnun olmadı; Washington, bu konunun en başından itibaren ele alınması gerektiğinde ısrar ediyor.
Washington daha önce, herhangi bir kapsamlı anlaşmanın parçası olarak Tahran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokundan vazgeçmesini ve uranyum zenginleştirmeyi durdurmasını defalarca talep etmişti.
Beyaz Saray Sözcüsü Olivia Wales, ABD’nin “basın aracılığıyla müzakere etmeyeceğini” ve başkanın “kırmızı çizgilerini” Tahran ve ABD kamuoyuna net bir şekilde ilettiğini söyledi.
Bu son diplomatik hamle, çatışmanın bölgesel güvenlik manzarasını kökten değiştirdiği ve küresel enerji arzını aksattığı bir dönemde geliyor.
Reuters’ın gemi takip verilerine dayandırdığı habere göre, son günlerde İran petrolü taşıyan en az altı tanker, ABD ablukası nedeniyle İran’a geri dönmek zorunda kaldı. İran Dışişleri Bakanlığı, İran bağlantılı gemilere el konulmasını “açık denizde korsanlık ve silahlı soygunun tamamen yasallaştırılması” olarak kınadı.
İran ve ABD heyetlerinin geçen hafta Pakistan’da bir kez daha barış görüşmeleri yapması bekleniyordu, ancak Trump Pazar günü ABD’nin artık görüşmeler için heyet göndermeyeceğini, İran görüşmek istiyorsa “bize gelebilir ya da bizi arayabilir” dediği için büyük beklenti yaratan görüşmeler gerçekleşmedi.
Gözden kaçırmayın
İçeriği Görüntüle
İran da ABD’nin devam eden deniz ablukasını ve “aşırı” taleplerini ana nedenler göstererek müzakerelere katılmaktan kaçındı.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Pazar günü erken saatlerde ofisinden yapılan açıklamaya göre, ABD’nin baskı ve düşmanca eylemlerinin güveni zedelediğini ve yeniden başlayacak müzakerelerde ilerlemeyi zorlaştırdığını söyledi.
Açıklamaya göre Pezeşkiyan, Washington’un İran üzerindeki baskıyı artırırken müzakereleri yürütemeyeceğini, bu tür eylemlerin diplomasi için “gerekli atmosferi bozduğunu” ekledi.
Uluslararası toplum endişeli
Diplomatik açmaz, uluslararası toplumda artan bir endişeye yol açıyor.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres Pazartesi günü, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin deniz sahasında su yollarının güvenliği ve korunmasına ilişkin açık oturumunda Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması çağrısında bulundu.
Guterres, “Hürmüz Boğazı’ndan geçiş hak ve özgürlüklerine saygı gösterilmelidir… Bu ilkeler gecikmeksizin tam olarak korunmalıdır.” dedi.
Guterres sözlerine şöyle devam etti: “Taraflara sesleniyorum: Boğazı açın, gemilerin geçişine izin verin, geçiş ücreti yok, ayrımcılık yok, ticaret yeniden başlasın, küresel ekonomi nefes alsın.”
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Pazartesi günü St. Petersburg’da İran Dışişleri Bakanı Seyid Abbas Arakçi ile yaptığı görüşmede, Moskova’nın İran ile stratejik ilişkileri geliştirmeye devam etme niyetinde olduğunu, Orta Doğu’da en kısa sürede barışın sağlanmasına yardımcı olmak için çaba göstermeye istekli olduğunu ve İran halkının mevcut sınav dönemini atlatacağını ve barışın geleceğini umduğunu söyledi.
Arakçi ise, diplomasinin yavaş ilerlemesini, Washington’un “yapıcı olmayan alışkanlıklarına” bağladı; bunlar arasında “makul olmayan talepler öne sürme konusundaki ısrarı, sık sık pozisyon değiştirmesi, tehdit retoriği ve yinelenen sözünden dönmeleri” yer alıyor.
ABD ve İran temel talepler konusunda hala birbirinden çok uzakta olduğu için, bölgesel ve uluslararası aktörler gerilimi azaltma çağrılarını artırsa da kapsamlı bir anlaşma ihtimali belirsizliğini koruyor. (
Kaynak: İLKHA
En Son Tv sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
