Eğitimdeki fırsat eşitsizliği ve özel eğitim kurumlarındaki aşırı fiyat artışları yeniden tartışma konusu haline geldi. 2025-YKS sonuçlarının açıklanmasıyla milyonlarca aday için üniversite tercih süreci başladı. Ancak bu sene özel üniversitelerin ilan ettiği yıllık öğrenim ücretleri, öğrenciler ve aileleri açısından ciddi bir mali yük oluşturmakta. Vakıf üniversitelerinin büyük bir kısmı, geçen yıla oranla yüzde 70’e varan oranlarda artışlar açıklandı. Bazı bölümlerin yıllık eğitim bedeli 1.5 milyon TL’yi aştı. Koç Üniversitesi, 2025-2026 akademik yılı için Tıp Fakültesi dışındaki tüm lisans programlarındaki yıllık öğrenim ücretini 1 milyon 590 bin TL olarak belirledi. Bu, geçen yıl 1 milyon 75 bin TL olarak duyurulmuştu. Sabancı Üniversitesi’nin tüm lisans programları için belirlediği yıllık ücret ise 1 milyon 595 bin TL oldu. Oysa 2024 yılında aynı programlar için talep edilen ücret 1 milyon 100 bin TL’ydi.
EKONOMİK BASKI
İstanbul Bilgi Üniversitesi de geçen yıl 745 bin TL olan yıllık öğrenim ücretini bu yıl 1 milyon 250 bin TL’ye çıkarırken, TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi ise lisans bölümleri için 930 bin TL’lik bir yıllık ücret belirledi. Özel üniversitelerin yönetimleri, artışlarını döviz kurlarındaki dalgalanmalar, yüksek enflasyon ve artan işletme maliyetleri gibi nedenlerle gerekçelendirmektedirler.
Eğitimciler, özel eğitimin yalnızca “üst gelir grubuna” yönelik hale geldiğini vurgulamaktadırlar.
5 YILLIK GELİRE DENK
Öte yandan, TÜİK verilerine dayanarak yapılan hesaplamalarda, özel üniversitede eğitim gören bir öğrencinin yıllık ortalama maliyeti 1 milyon TL’yi geçiyor. Bu toplam, yalnızca öğrenim ücretini değil, aynı zamanda barınma, ulaşım, yemek ve kitap gibi temel harcamaları da içermektedir. 2024-2025 dönemi itibarıyla özel bir üniversitenin yıllık ortalama öğrenim bedeli 850 bin TL’ye ulaşırken; barınma maliyeti 120 bin TL, yemek ve diğer yaşam giderleri de yaklaşık 90 bin TL’yi bulmaktadır.
TÜRK ÖĞRENCİ EZİLİYOR
Uluslararası örneklerle karşılaştırıldığında ise durum tam tersine dönmektedir. ABD ve Kanada gibi ülkelerde yurt dışı öğrencilerden yüksek ücretler talep edilerek yerli öğrencilere kaynak aktarılırken, Türkiye’de özel üniversiteler tam tersi bir uygulama yürütmektedir. ABD’de yıllık 60 bin dolara varan yabancı öğrenci ücretlerine rağmen, yerel öğrenciler devlet sübvansiyonlarıyla desteklenirken; Kanada’da ise uluslararası öğrencilerden alınan ücretler 35-50 bin dolar arasında değişirken, yerli öğrenciler sadece 6-10 bin dolar ödemektedir.
BURSLAR SINIRLI
Öğrencilerin büyük bir kısmı burslarla eğitim alma çabasında olup, bu bursların sürdürülebilirliği de ayrı bir tartışma konusu teşkil etmektedir. Vakıf üniversitelerinde yüzde 100 burslu öğrenci oranı ortalama yüzde 10 ile sınırlıyken, yüzde 50 burslu öğrenci oranı yaklaşık yüzde 30 seviyesindedir. Ancak, kayıt sonrası bursların not ortalaması, devamsızlık veya davranış temelli gerekçelerle kesilme riski yüzde 15 civarında bulunmaktadır.
HAKSIZLIK YAPILIYOR
Özel üniversitelerdeki fiyat artışlarını değerlendiren Eğitim Uzmanı Turgay Polat, özel okulların vakıf amacından uzaklaştığını vurgularken, “Vakıf üniversiteleri, her türlü masrafını öğrenciler üzerinden toplamaya çalışıyor. Ancak bu kurumlar vakıf statüsünde oldukları için vergi muafiyetleri elde etmektedirler. Uluslararası öğrenciler 8-9 bin dolara eğitim alırken, yerli öğrencilerin masrafları 25-30 bin doları bulmaktadır. Amerika, Kanada, İngiltere’ye bakın! Uluslararası öğrencilerden ücret alarak kaynak yaratıyorlar, yerli öğrencilere kaynak ve hizmet sağlıyorlar. Bizde ise tam tersi bir durum söz konusu,” şeklinde konuştu.
Polat, 100 öğrencinin aynı sınıfta eğitim alabildiğine dikkat çekerken, “Bu ücretlere barınma, kitap ya da yemek dahil değil. Öğrenci tam gün okulda kalmıyor. Üniversiteler adeta kolej gibi çalışıyor. Sadece diploma satarak bu rakamları talep etmek artık makul değil. Sadece diploma almak için verilen dersler için bu kadar yüksek ücretlerin talep edilmesini doğru bulmuyorum,” dedi.
KONTENJANLAR AZALTILDI
YÖK’ün bu yıl açıkladığı kontenjanlarda önemli bir daralma yaşandığına dikkat çeken Polat, “Yüzde 25 civarındadır kontenjan azalışı. Devlet üniversitelerinin 270 bin lisans kontenjanı 211 bine düştü. Vakıf kontenjanları ise on bin arttı. Devlet üniversitelerinden kontenjanlar azaltılırken, vakıf üniversitelerinden neden azaltılmadı?” dedi.
YÖK’ün 2024 verilerine göre, devlet üniversitelerinde bir öğretim üyesine ortalama 37 öğrenci düşerken, vakıf üniversitelerinde bu sayı 42’ye çıkmaktadır.
YURTDIŞINA GİDİYORLAR
Eğitim Uzmanı İlhan Sevin, artan enflasyon oranları nedeniyle vakıf üniversitelerinin ücretlerinin de astronomik şekilde yükseldiğini ifade ederek, “Vakıf üniversitelerinin ücretleri enflasyonla hızla artarken, özellikle İtalya ve Almanya gibi Avrupa ülkelerinde daha düşük maliyetlerle üniversite eğitimi almak mümkün hale geldi. Bu sebeple, son yıllarda daha az maliyetle ve daha kaliteli eğitim almayı hedefleyen gençlerin yurtdışına çıkışları artmaktadır. Bu süreç bu şekilde devam ederse, birçok vakıf üniversitesi zor günler yaşayacaktır,” şeklinde belirtti.
Email: [email protected]
Kaynak: Web Özel
En Son Tv sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
