Dünyanın en popüler sosyal medya platformlarından biri olan Instagram, yenilikleriyle dikkat çekmeye devam ediyor. Ancak bu son güncelleme bazı kullanıcılar arasında karışıklık ve kaygıya yol açtı.
MESAJLAŞMA BÖLÜMÜNE ENTEGRE EDİLDİ
Platform, kullanıcıların içeriklerini belirli konumları harita üzerinde eşleştirerek paylaşmalarını sağlayan ‘haritalı paylaşım’ özelliğini tanıttı. İlginç bir biçimde, bu özellik Instagram’ın DM (Direct Message) yani mesajlaşma kısmına entegre edildi. Snapchat’in benzeri bir özellik olan bu yeni uygulama, bazı kullanıcılar tarafından heyecanla karşılanırken bazıları ise gizlilik ve veri güvenliği konusundaki endişelerini dile getirdi.
TERCİHE BAĞLI KULLANILACAK AMA ÇOĞU KİŞİ FARKINDA DEĞİL
Meta’nın yaptığı açıklamaya göre, bu özellik aşamalı olarak sunulmakta ve tamamen tercih edilen bir şekilde kullanılabilecek. Ancak, yine de “Kim, nerede, ne paylaşacak?” sorusu tartışmalara neden olmuş durumda. Bir gözlemim, çoğu kullanıcının bu yeni işlevi aktif bir şekilde kullandığını gösterdi. Bu tartışmalı yeniliği daha iyi anlayabilmek ve olası olumsuz yönlerini değerlendirmek amacıyla konuyla ilgili bir uzmanla görüştük.
Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Görsel İletişim Tasarımı Anabilim Dalı Başkanı ve Bilişim Teknolojileri Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, Instagram’ın yeni haritalı paylaşım özelliğini hem teknik hem de sosyal perspektiften ele aldı. Instagram’ın haritalı paylaşım özelliği, son güncellemeyle birlikte hem Android hem de iOS işletim sistemlerinde kullanılabilir duruma geldi. Dolayısıyla, kullanıcılar hangi cihazı tercih ederse etsin, bu yeni özellik otomatik olarak uygulamalarına entegre olmuş durumda.
‘ARKA PLANDA ÇOK DAHA KAPSAMLI BİR VERİ İŞLEME STRATEJİSİ DÖNÜYOR’
Prof. Dr. Ali Murat Kırık, bu tür güncellemelerin yalnızca kullanıcı deneyimi ile sınırlı olmadığını belirtmekte. Özellik, kullanıcıya başlangıçta “arkadaşlarını daha kolay bulma” gibi pratik avantajlar sunuyor gibi görünse de aslında arka planda çok daha geniş kapsamlı bir veri işleme ve gözetim stratejisini barındırıyor olabileceğine dikkat çekti. Kırık, “Instagram’daki canlı konum özelliği, kimlerin nerede, hangi saatlerde ve ne tür aktiviteler yaptığını kaydetmeye olanak tanıyor. Mesela bir kullanıcı sürekli aynı alışveriş merkezinde görülüyorsa, algoritmalar bu verileri ‘alışveriş odaklı’ bir kullanıcı profiline dönüştürebilir. Ya da sabahları belirli bir kafede konum paylaşıyorsa, bu durum reklam hedeflemeleri açısından önemli hale gelebileceği gibi güvenlik riskleri de doğurabilir” ifadelerini kullandı.
Prof. Dr. Kırık, yeni özelliğin Instagram’ı daha “etkileşimli” bir platform haline getirdiğini, ancak kullanıcıları harita üzerinden izlenebilir ve takip edilebilir konuma getirdiğini vurgulayarak, bunun rahatsız edici sonuçlara neden olabileceği konusunda uyardı.
‘SADECE İL YA DA İLÇE DEĞİL, SOKAĞINI HATTA APARTMANI GÖSTERECEK KADAR AÇIK BİLGİ PAYLAŞIYOR’
Yeni haritalı paylaşım özelliğinin teknik çalışma şekline değinen Prof. Dr. Ali Murat Kırık, “Aktif olduğunda, cihazın GPS donanımından oldukça hassas konum bilgileri elde ediliyor. Yani sadece “Kadıköy” demekle kalmıyor; sokağı hatta apartman seviyesine kadar bilgi verebiliyor. Özellikle konum geçmişi açıksa, o kişinin gün içinde gittiği yerler ve buralarda ne kadar süre geçirdiği ilgili algoritmalar tarafından işlenebiliyor” dedi. Kırık, kullanıcıların bu özelliği aktivite ettiklerinde genelde yalnızca “yakın arkadaşlarım görsün” düşüncesinde olduklarını söyledi ama gerçekte cihazın konum bilgilerinin platform tarafından sürekli ve arka planda toplandığını belirtti. “Örneğin bir kişi konumunu sadece beş kişiye açsa bile, bu bilgi Meta’nın veri havuzuna dahil edilmiş oluyor. Ayrıca, cihazınızın IP adresi, bağlantı noktası ve Wi-Fi gibi teknik bilgilerle birleştirildiğinde, evinizin, iş yerinizin ya da sık gitmekte olduğunuz mekanların profili kolayca oluşturulabiliyor.”
NASIL RİSKLER TAŞIYOR?
Yeni özelliğin taşıdığı risklere de değinen Prof. Dr. Ali Murat Kırık, şu noktaları vurguladı:
- Gerçek zamanlı konum paylaşımı, kullanıcıyı fiziksel olarak takip edilebilir hale getiriyor. Stalklama veya dijital takip, özellikle böyle özelliklerle daha da kolay hale geliyor. Bu durum, geçmişte yalnızca mesajlaşmalarla sınırlı kalan dijital rahatsızlık biçimlerinin, fiziksel dünyaya taşınmasına olanak sağlıyor. Özellikle eski sevgililer veya takıntılı kişiler gibi örneklerde durum çok daha tehlikeli hale geliyor.
- Çocuklar ve gençler, dijital dünyada daha kolay manipüle edilebilir. Canlı konum paylaşımı, onların nerede olduğuna dair sürekli veri sağladığı için kötü niyetli bireyler için ilgi çekici bir hedef haline geliyor. Tanımadıkları kişilerle konum paylaşmak, dijital zorbalık veya fiziksel takip gibi çeşitli tehlikelere yol açabilir. Ebeveyn kontrolü veya yaşa uygun gizlilik ayarları olmadan, bu tür özelliklerin açık kalması ciddi risklere yol açabilir.
“Bilgiler bir kez toplandıktan sonra geri dönüşüm yoktur” diyen Prof. Dr. Ali Murat Kırık, “Bu nedenle, bugün “sadece yakınlarımla paylaştım” denilen bir konum, yarın sistemin veri tabanında kalıcı bir iz bırakabilir. Her yeni özellik gibi bu da dikkatle kullanılmalı ve konum paylaşım alışkanlığa dönüşmemelidir” şeklinde uyarıda bulundu.
DİKKAT! DOLANDIRICILAR BU ÖZELLİKTEN NASIL FAYDALANABİLİR?
“Konum verileri, dolandırıcılar ve siber suçlular açısından oldukça değerli” diyen Prof. Dr. Ali Murat Kırık, “Birinin evde olup olmadığını ya da tatilde olduğunu bilmek, dolandırıcılara bu bilgileri istismar etme fırsatı verebilir. Ayrıca sosyal mühendislik saldırıları için de zemin hazırlanabilir; örneğin, “kargonuz şu anda bulunduğunuz konuma geliyor” gibi ikna edici mesajlarla kullanıcılar tuzağa düşürülebilir. Bu, kimlik hırsızlığına kadar giden bir zincir başlatabilir.” dedi.
KULLANICILAR KENDİLERİNİ BU ÖZELLİKTEN KAYNAKLANAN TEHDİTLERE KARŞI NASIL KORUYABİLİR?
Prof. Dr. Ali Murat Kırık, en basit önlemin bu özelliği kullanmamaktan ya da sadece güvendikleri kişilerle sınırlı paylaşım yapmak olduğunu vurguladı. “Konum paylaşım ayarlarını her zaman kontrol etmeli ve uygulamanın izinlerini gözden geçirmelisiniz. Ayrıca, uygulama ayarlarında ‘konum geçmişi’ gibi verilerin arka planda kaydedilmesinin kapatılması önemli bir güvenlik tedbiridir. Özellikle genç kullanıcılar için sosyal medyada konum bazlı paylaşımlardan uzak durmak ilk adım olmalıdır.”
INSTAGRAM KONUM PAYLAŞMA NASIL KAPATILIR?
Instagram’ın harita tabanlı yeni paylaşım özelliği, konum bilgilerinin görünürlüğünü artırırken, gizliliği konusunda kaygı duyan kullanıcılar bu özelliği nasıl devre dışı bırakabileceklerini merak ediyor. Neyse ki birkaç basit adım ile konum paylaşımını kapatmak mümkün. İşte gizliliğinizi korumak için uygulayabileceğiniz adımlar:
- Instagram’ı Açın: Profil sayfanıza gidin ve sağ üst köşede bulunan üç çizgi (☰) simgesine dokunun.
- Ayarlar ve Gizlilik’e Girin: Açılan menüden ‘Ayarlar ve Gizlilik’ seçeneğini tıklayın.
- Konum Ayarlarını Bulun: ‘Hikaye, Canlı Yayın ve Konum’ başlığına tıklayın.
- Konum Paylaşımını Kapatın: ‘Konum Paylaşımı’ bölümüne girin. ‘Konumunu kimler görebilir?’ seçeneğinden ‘Hiç kimse’yi işaretleyerek paylaşımları devre dışı bırakın.
- Telefon Ayarlarını Kontrol Edin: Ek olarak, telefonunuzun ayarlar menüsüne giderek Instagram’ın konum erişim iznini kapatabilir ve uygulamanın fiziksel konumunuza erişimini tamamen durdurabilirsiniz.
En Son Tv sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
