Oluşturulma Tarihi: Ekim 08, 2025 07:00
Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, 12 yıllık zorunlu eğitim süresinin kısalması için bir kamuoyu oluştuğunu açıklamıştı. Son olarak geçtiğimiz gün bir televizyon programına katılan Bakan Tekin 12 yıllık zorunlu eğitimin kısaltılması için hazırlanan raporun tamamlandığını ve raporun ilk kabine toplantısında sunulacağını açıkladı. Söz konusu yenilik için 2+2 ve 3+1 seçenekleri en çok tartışılan sistemler. Zorunlu eğitimin kısaltılmasının gerekliliği neden tartışılıyor ve bu karar neden gündeme alındı? Uzmanlara sorduk.
Milyonlarca öğrenci ve veliyi yakından ilgilendiren zorunlu eğitim süresi tartışmaları, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in son açıklamalarıyla yeniden gündeme geldi. Liselerde uygulanan 4 yıllık zorunlu eğitimin 2 yıl zorunlu, 2 yıl isteğe bağlı olmak üzere 2+2 veya 3 yıl zorunlu 1 yıl isteğe bağlı olmak üzere 3+1( gibi esnek modellere dönüştürülmesi yönündeki öneriler artık daha fazla konuşulmaya başlandı. Mevcut 4+4+4 sisteminde yapılan revizyon çalışmasının Cumhurbaşkanlığı Kabine Toplantısı’na sunulmak üzere hazır olduğunu söyleyen Bakan Tekin; “Eğer siyasi anlamda da bu konuda karar verilirse, farklı alternatiflerimiz var. Bu yıl içerisinde karar verilirse önümüzdeki yıl eğitim öğretim takvimi ona göre dizayn edilecek demektir ama bunun bir de parlamento boyutu var. Sonuçta hazırlığımızın yasalaşması gerekecek” dedi. Peki bu köklü değişikliğe neden ihtiyaç duyuluyor, masadaki alternatif sistemler hakkında eğitim uzmanları ne düşünüyor?
2+2 SİSTEMİ DAHA OLASI GÖRÜNÜYOR
Yusuf Alpaydın (Marmara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dekanı): Hem öğretmenlerin hem de ailelerin uzun süreden beri 12 yıllık eğitim süresinin kısaltılması yönünde talepleri vardı. Şu gerçeği düşünmemiz gerekir ki bazı çocuklar okumak istemiyorlar ya da kısmi zamanlı okula gitmesi daha uygun olacak çocuklar var. Bu çocuklar arzu etmediği bir faaliyetin içinde oldukları için derslerden de kopup öğretmenleri çok zorlayabiliyorlar. Okulla gönül bağı kopmuş çocuklar var ve bunlar diğerlerini de olumsuz etkiliyorlar. Ara eleman, teknik eleman eksiği de giderek yüksek sesle dile getirilen bir problem. Okul terkleri ve açık liselere geçişler de bize bu konuda bir düzenleme gerektiğini gösteriyor. Gündemdeki 2+2, 3+1 gibi formüllere baktığımızda ilk 2 ya da 3 yıl zorunlu, artı yıllar isteğe bağlı olacak şekilde bir planlama olduğunu düşünüyorum. Ben 2+2 şeklinde bir sistemin gelmesini daha olası görüyorum. Örneğin öğrenci üniversitede lisans programlarını hedeflemiyorsa 16 yaşında ‘ön lise’ diplomasını alıp hayata atılabilecek. Şüphesiz artı yıllara devam edenlerin diplomasıyla yalnızca zorunlu lise yıllarını tamamlayanın diplomaları da farklı olacaktır.
DÜNYADA OKULLARIN DUVARLARI KALKIYOR
Prof. Dr. Yavuz Erişen (Yıldız Teknik Üniversitesi Eğitim Fakültesi): Küreselleşen dünyada uluslararası göstergeler zorunlu eğitim süresinin uzun olduğuna işaret ediyor. Diğer yandan insanları 12 yıl boyunca bir yere entegre ettiğimizde birçok mesleki, teknik, sosyal becerilerden yoksun kalıyorlar. Sanayicilerin çırak, kalfa bulamama problemi biliniyor. İlkokulda, ortaokulda belli bir aşama kaydedelim ama bilgiye çok kolay ulaşabildiğimiz, öğrenmenin her koşulda sağlanabildiği bir dünyada artık diplomaların değil yetkinliklerin önemli olduğunu uluslararası araştırmalar bize söylüyor. 12 yıllık zorunlu eğitimden ziyade insanları belli bir eğitimden sonra başka alanlara da yönlendirebilecek yetkinlikler kazandırabilecek bir sistem oluşturmak gerekir. Diplomaya dayalı eğitim anlayışının bugünün dünyasının ihtiyaçlarını karşılamadığı WİSE raporu başta olmak üzere pek çok eğitim raporunda yer alıyor. Gençlere bir meslek sahibi olacakları, kendilerine ve topluma faydalı olabilecekleri alternatif yollar oluşturmak zorundayız. Bir toplumun ve iş gücünün nitelikli olabilmesi için okul şart mıdır tartışması 1970’lerden beri dünyada var. 12 yıllık zorunlu eğitim var ama açık liselere geçen de pek çok genç var. Günümüzde artık insanların kendi ihtiyaçlarına uygun şekilde hayatlarına yön verip planlama yapabilecekleri farklı öğrenme ortamları var. Teknoloji geliştikçe ve bilgiye erişim kolaylaştıkça artık okulların duvarları kalkıyor. Esnek öğrenme yaklaşımlarını hayata geçirmek zorundayız. Ben yeni atılacak adımların anlamlı olacağını değerlendiriyorum.
LİSE EĞİTİMİ REEL OLARAK 3 YILDI
Onur Soğuk (Eğitim Uzmanı): 12 yıl boyunca öğrenciler zorunlu eğitime tabi tutuluyor ve bu OECD ortalamalarının üzerinde. Amaç burada bu süreyi kısaltmak. Diğer yandan üniversite mezunu işsiz sayısı çok ve Türkiye’deki ara eleman ihtiyacı da giderek artıyor. Tartışılan formüllere baktığımızda lise kademesi için 2+2, 2+1 ya da 3+1 konuşuluyor. Burada benim tahminim lisede ilk 2 yılı bitiren öğrencinin eğer 4 yıllık lisans eğitimine eğitime devam etmeyecekse üniversite sınavına giremeyeceği ancak 2 yıllık bölümlere ve meslek yüksekokullarına girebileceği yönünde. Türkiye’de lise eğitimi 4 yıllık olsa da aslında reelde bu 3 yıl uygulanıyordu.12’nci sınıf öğrencileri üniversite sınavına hazırlık için son seneyi mümkün olduğunca okuldan uzak geçiriyorlar. Çok iyi fen liselerinde okuyan öğrencilerin bile son sene açık liselere geçiş yaptıklarını, gölge liselere gitmeye başladıklarını görüyorduk.
BARAJIN KAPAKLARI AÇILINCA NE OLACAK?
Salim Ünsal (Eğitim Uzmanı): Bu çağda bu kadar uzun süreli bir eğitime ihtiyaç olup olmadığı bir tartışma konusu. Zorunlu eğitim süresini kısaltarak insanların hayatın içerisine katılımını sağlamak mümkün mü, öğrenme argümanları arttıkça çocuğu bu kadar uzun süre okulda tutmanın bir anlamı var mı sorusu burada önemli ve tartışılabilir. Yüz yüze eğitim de yakında daha aktif şekilde tartışılabilecek konulardan. Bunların hepsi dönüşen dünyanın karşımıza çıkardığı sorular. Bütün dünya bunu tartışıyor. Ancak okuldan çıkardığın çocuğu ne yapacağın da burada önem kazanıyor. Barajın kapaklarını birden açtığın zaman o suyu verimli kullanacak bir kanal sistemi kurup kurmadığımız burada asıl yanıtlanması gereken sorulardan. Eğitim süresi kısaldığında bunun içini nasıl dolduracağız, sonucundaki çıktıları nerede değerlendireceğimiz esas önemli olan durum.
En Son Tv sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
