Türkiye, 2026 yazını yalnızca sıcak değil, insan sağlığını doğrudan etkileyebilecek olağan dışı sıcaklıkların gölgesinde geçirdi. ABD merkezli bağımsız iklim araştırma kuruluşu Climate Central’ın Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarını kapsayan yeni çalışması, insan kaynaklı iklim değişikliğinin sıcak günlerin sayısını ne ölçüde artırdığını ortaya koydu. Araştırmaya göre Türkiye’de ortalama bir kişi, iklim değişikliği olmasaydı yaşanmayacak 32 ilave riskli sıcak günle karşı karşıya kaldı. Türkiye’de 54,3 milyon kişinin ise yaz boyunca 30 günden fazla riskli sıcaklığa maruz kaldığı hesaplandı. Climate Central, “riskli sıcak gün” kavramını, bir bölgede 1991-2020 arasında ölçülen sıcaklıkların yüzde 90’ından daha sıcak geçen günler için kullanıyor. Başka bir ifadeyle çalışma, İstanbul ile Adana’yı aynı sıcaklık değerine göre değil, her kentin kendi geçmiş iklim koşullarına göre değerlendiriyor. Bu yerel eşik aşıldığında sıcağa bağlı sağlık risklerinin yükselmeye başladığı kabul ediliyor.
ADANA 40, İSTANBUL 37 GÜN
Türkiye içindeki tablo ise dikkat çekici. İklim değişikliğinin eklediği riskli sıcak gün sayısının en yüksek olduğu il 40 günle Adana oldu. Adana’yı 39 günle Gaziantep, 37 günle İstanbul, 34 günle Bursa ve 33 günle İzmir izledi. Böylece yaklaşık üç aylık meteorolojik yaz döneminde İstanbul’da yaşayanlar açısından neredeyse her üç günden birinin üzerine iklim değişikliğinden kaynaklanan ilave sıcaklık yükü bindi.
1,5 MİLYAR İNSAN
Türkiye’deki tablo, küresel ölçekte yaşanan büyük sıcaklık dalgasının yalnızca bir parçası. Climate Central’ın analizine göre Haziran-Ağustos 2026 döneminde dünya genelinde 1,5 milyardan fazla insan, insan kaynaklı iklim değişikliğinin eklediği en az 30 günlük riskli sıcaklığa maruz kaldı. Üç aylık dönem boyunca dünyanın herhangi bir gününde nüfusun en az dörtte biri, sıcaklıklar üzerinde iklim değişikliğinin güçlü etkisini yaşadı.
AVRUPA’NIN YÜZDE 89’U ETKİLENDİ
En çarpıcı tablolardan biri Avrupa’da ortaya çıktı. Kıta nüfusunun yaklaşık yüzde 89’u, yaz boyunca en az bir ay riskli sıcaklık koşullarına maruz kaldı. Dünyada normalden en sıcak geçen ilk 10 ülkenin yedisinin Avrupa’da bulunması da sıcaklıkların kıtadaki sıra dışı boyutunu ortaya koydu. Fransa, İtalya ve Birleşik Krallık’ın da aralarında bulunduğu 54 ülkede 1970’ten bu yana kaydedilen en sıcak Haziran-Ağustos dönemi yaşandı.
DİKKATLE OKUNMALI
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Doğukan Doğu Yavaşlı ise Türkiye için hesaplanan 32 günlük ilave sıcaklık yükünün dikkatle okunması gerektiğini söyledi. Yavaşlı’ya göre kullanılan eşik zaten dünyanın önemli ölçüde ısındığı 1991-2020 dönemine göre belirlendiğinden, 32 günlük rakam gerçekte yaşanan değişimin ihtiyatlı bir göstergesi niteliğinde. Yavaşlı, ayrıca analizde kullanılan yaklaşık 25 kilometrelik veri hücrelerinin kentlerin kendi içerisindeki sıcaklık farklılıklarını ortaya koymakta yetersiz kalabileceğine de dikkat çekti.
En Son Tv sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
