Denizin Dibinden Gökyüzüne Uzanan Vefa: Bir THY Uçağına Neden Japon Köyünün Adı Verildi?
Dünya siyasi tarihi genellikle çıkarlar, savaşlar ve stratejik ortaklıklar üzerine kuruludur. Ancak öyle bir dostluk vardır ki, temelinde ne petrol, ne askeri ittifaklar ne de ekonomik anlaşmalar yatar. Bu dostluk, tamamen vefa, fedakarlık ve insanlık üzerine kurulmuş olan Türk – Japon dostluğudur.
Pek çok insan Türk Hava Yolları’nın (THY) filosundaki devasa bir Airbus A330 uçağının üzerinde neden bir Japon köyü olan “Kushimoto” adının yazdığını merak eder. Bu isim bir tesadüf ya da sıradan bir sponsorluk anlaşması değildir; arkasında iki farklı yüzyılda yaşanmış, duyanların gözlerini yaşartan iki büyük kahramanlık hikayesi barındırır.
İlk Perde: Ertuğrul Fırkateyni ve Kushimoto Köylüleri (1890)
Hikaye, Sultan II. Abdülhamid döneminde, 1889 yılında başladı. Osmanlı Devleti’nin dostluk ve iadeiziyaret amacıyla Japonya’ya gönderdiği Ertuğrul Fırkateyni, uzun ve meşakkatli bir yolculuğun ardından Tokyo’ya ulaştı. Görevini başarıyla tamamlayan gemi, 15 Eylül 1890’da geri dönmek üzere limandan ayrıldı.
Ancak fırkateyn, Wakayama eyaletine bağlı Kushimoto köyü açıklarında, Japonya tarihinin en büyük tayfunlarından birine yakalandı. Dalgalarla boğuşan gemi, kayalıklara çarparak parçalandı ve Pasifik Okyanusu’nun karanlık sularına gömüldü. 500’den fazla Osmanlı denizcisi o gece şehit oldu.
O dönemde Kushimoto, fakir ve kendi halinde bir balıkçı köyüydü. Fırtınanın ortasında kayalıklardan gelen sesleri duyan köylüler, fenerlerle sahile koştular. Kendi hayatlarını hiçe sayarak azgın dalgaların arasına atladılar ve denizden 69 Türk askerini sağ olarak çıkarmayı başardılar.
Kushimoto halkı, ellerinde avuçlarında ne varsa; fırtınadan dolayı kendilerine bile yetmeyecek olan az miktardaki yiyeceklerini, giysilerini yaralı Türk askerleriyle paylaştı. Aylarca onlara baktılar, yaralarını sardılar. Bu insani dokunuş, binlerce kilometre uzaktaki iki millet arasında asla kopmayacak bir bağın ilk harcı oldu.
İkinci Perde: Tahran Operasyonu ve Türklerin Vefası (1985)
Ertuğrul Fırkateyni faciasının üzerinden tam 95 yıl geçti. Yıl 1985; İran – Irak Savaşı’nın en kanlı dönemi yaşanıyordu. Irak lideri Saddam Hüseyin, ani bir kararla 48 saat içinde Tahran hava sahasını sivil uçuşlara kapatacağını ve havada görülen her uçağı vuracağını ilan etti.
Tahran’da yaşayan yabancı ülkelerin vatandaşları panik içinde havalimanına akın etti. Birçok ülke kendi vatandaşlarını kurtarmak için özel uçaklar gönderdi. Ancak o dönem uçuş menzili yetersiz olan ve diplomatik engellere takılan Japonya, Tahran’daki 215 vatandaşını tahliye edemedi. Tahran Havalimanı’nda mahsur kalan Japon aileler ve çocuklar için zaman daralıyor, bombaların patlamasına saatler kalıyordu.
Japon hükümetinin çaresiz çağrısı üzerine dönemin Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı Turgut Özal devreye girdi. Özal, Kushimoto köylülerinin 95 yıl önce Türk denizcilerine yaptığı iyiliği unutmamıştı. Türk Hava Yolları’na derhal talimat verildi.
Can güvenliği riskine, havada vurulma tehlikesine rağmen THY’nin kahraman pilotları ve personeli, özel bir DC-10 uçağıyla Tahran’a uçtu. Saddam’ın tanıdığı sürenin dolmasına çok az bir zaman kala, 215 Japon vatandaşı Türk uçağına bindirildi ve sağ salim Türkiye’ye, oradan da ülkelerine ulaştırıldı. Japonlar uçaktan indiklerinde gözyaşları içinde Türk bayraklarını sallıyor, “Ertuğrul’un borcu ödendi” diyordu.
Gökyüzündeki Ölümsüz Anıt: THY “Kushimoto” Uçağı (2015)
Takvimler 2015 yılını, yani Ertuğrul faciasının 125. yıl dönümünü gösterdiğinde, Türk Hava Yolları bu muazzam tarihi dostluğu dünyaya yeniden hatırlatmak için harika bir jest yaptı.
THY, tarihinde ilk kez filosundaki bir uçağa yabancı bir yerleşim yerinin adını verdi ve Airbus A330 tipi yolcu uçağına “Kushimoto” adını verdi. Üstelik bu uçak, 1985 yılında Japonları ölümün kıyısından kurtaran o efsanevi THY uçağının nostaljik (retro) renkleriyle boyandı.
Uçağın ilk seferi ise yine çok anlamlıydı: Tokyo Narita Havalimanı. Uçak Tokyo’ya indiğinde, 1985’te Tahran’dan kurtarılan Japon vatandaşları ve o dönem görev yapan THY kabin ekibi havalimanında bir araya gelerek sarıldı.
Tarihin En Güzel Özeti:
Bugün THY’nin “Kushimoto” uçağı, dünyayı şehir şehir gezerken gökyüzünde sadece yolcu taşımıyor; insanlığın, dostluğun ve yüzyıllar geçse de unutulmayan vefanın en güzel sembolünü dünyadaki tüm havalimanlarına taşıyor.
En Son Tv sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
Bu yazı Türk-Japon tarihine dair çok güzel bir bakış açısı sunuyor. İki milletin geçmişten gelen bu dostluğu, günümüzde de yaşatılmalı.
Hikayenin duygusallığına katılıyorum ama benzer olayların tekrarlanmaması için ne gibi adımlar atıldığını merak ediyorum. Bugün bu dayanışmayı nasıl devam ettirebiliriz?
Bu hikaye gerçekten çok etkileyici! Türk-Japon dostluğunun bu kadar anlamlı bir tarihi olması, iki milletin de ne kadar değerli bir bağ taşıdığını gösteriyor.
Bu tür dostluk hikayeleri her zaman güzeldir, ama günümüzde bu tür ilişkilerin nasıl sürdürüleceği konusunda daha fazla bilgi olmalı. Sizce bugün hala böyle bir dostluk gösterebilir miyiz?
THY’nin ‘Kushimoto’ uçağına bu ismin verilmesi çok hoş bir jest. Ancak sadece geçmişe odaklanmak yerine, gelecekteki ilişkilerimizi nasıl güçlendirebiliriz üzerine düşünmek önemli.